Παπούτσια
16/08/2014
Τι κάνετε αν συναντήσετε αρκούδα!
Η καφέ αρκούδα είναι το είδος αρκούδας με την ευρύτερη κατανομή παγκοσμίως. Μέχρι πρόσφατα, η κατανομή του είδους κάλυπτε το μεγαλύτερο μέρος της Βόρειας Αμερικής, συμπεριλαμβανομένου του βόρειου Μεξικού, την Ευρώπη, την Ασία, τη Μέση Ανατολή και τη βόρεια Αφρική. Σήμερα, όμως, η καφέ αρκούδα ζει μόνο στη βορειοδυτική βόρεια Αμερική, στην Ευρώπη και στο μεγαλύτερο μέρος της βόρειας Ασίας.

Στους χάρτες που βρίσκονται στα αρχεία του άρθρου, μπορείτε να δείτε που συγκεντρώνονται οι μεγαλύτεροι πληθυσμοί αλλά και τον τρόπο με τον οποίο μετακινούνται οι αρκούδες στον Ελλαδικό χώρο.

·         Η καφέ αρκούδα είναι το μοναδικό είδος αρκούδας που ζει στην ηπειρωτική Ευρώπη και, μετά την πολική, είναι το μεγαλύτερο είδος αρκούδας στον κόσμο.
·         Οι ενήλικες αρσενικές αρκούδες στην Ελλάδα ζυγίζουν συνήθως 150-200 κιλά και έχουν μέσο μήκος περίπου 2 μέτρα και ύψος στον τράχηλο 1.10 μ.
·         Οι θηλυκές αρκούδες στη χώρα μας είναι πιο μικρές και ζυγίζουν συνήθως γύρω στα 100 κιλά.
·         Το φθινόπωρο, μία αρκούδα στην Ελλάδα μπορεί να διανύσει περισσότερα από 180 χιλιόμετρα σε αναζήτηση τροφής.
·         Η καφέ αρκούδα είναι ζώο παμφάγο. Το ποσοστό των φυτικών τροφών στη δίαιτα της αρκούδας στη χώρα μας ξεπερνάει το 85%!
·         Η αρκούδα δεν επιτίθεται στον άνθρωπο εκτός αν αισθανθεί ότι κινδυνεύει η ίδια ή τα μικρά της.
·         Τα αρκουδάκια όταν γεννιούνται ζυγίζουν μόλις 200-300 γραμμάρια!
  

 

Η καφέ αρκούδα στην Ελλάδα
Ο πληθυσμός της καφέ αρκούδας στην Ελλάδα υπολογίζεται σε 350 - 400 περίπου. Ζουν σε δύο ανεξάρτητους πληθυσμούς, οι οποίοι δεν επικοινωνούν γεωγραφικά μεταξύ τους. Ο μεγαλύτερος πληθυσμός ζει στην ευρύτερη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου και ο δεύτερος ζει στην ευρύτερη περιοχή της οροσειράς της Ροδόπης. Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν σταθερές ενδείξεις για παρουσία αρκούδας στον ορεινό άξονα Βόρα-Ολύμπου και στη Στερεά Ελλάδα μέχρι και την ορεινή Ναυπακτία, περιοχές όπου το είδος δεν είχε καταγραφεί τα προηγούμενα 70 χρόνια.

Οι απειλές
Οι δύο βασικές απειλές για την καφέ αρκούδα στην Ελλάδα είναι η σκόπιμη ή τυχαία θανάτωση και η απώλεια και ο κατακερματισμός του βιοτόπου της. Εκτός από τη λαθροθηρία, το είδος απειλείται και από την εκτεταμένη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων. Η απώλεια και ο κατακερματισμός του βιοτόπου της αρκούδας στη χώρα μας προκαλείται πρωτίστως από τις ανθρώπινες παρεμβάσεις (κατασκευή μεγάλων οδικών αξόνων όπως συνέβη με την Εγνατία Οδό, παράνομη υλοτομία, δασικές πυρκαγιές, αλόγιστη διάνοιξη δασικών δρόμων, κατασκευή ανεμογεννητριών και φραγμάτων). Άμεση συνέπεια της πυκνότητας του οδικού δικτύου και της αύξησης του αριθμού των οχημάτων σε αυτό, είναι ο μεγάλος αριθμός τροχαίων ατυχημάτων με θύματα αρκούδες. Ενδεικτικό είναι ότι από το 2003 και έπειτα έχουν σκοτωθεί περισσότερες από 30 αρκούδες σε τροχαία ατυχήματα.
Για να μειωθεί κατά το δυνατόν ο κίνδυνος συνάντησης με ένα μεγάλο ζώο, όπως η αρκούδα, στο δάσος θα πρέπει κάποιος να γνωρίζει ότι:
Η αρκούδα έχει εξαιρετική όσφρηση, πολύ καλή ακοή και όχι τόσο καλή όραση
Έχει εξαιρετική μνήμη και νοημοσύνη
Οριοθετεί την επικράτειά της
Ο ζωτικός της χώρος είναι 100-150 χλμ2 για ένα θηλυκό και έως και παραπάνω από 400 χλμ2 για ένα αρσενικό άτομο.
αν δεν ενοχληθεί, ακολουθεί συγκεκριμένη ρουτίνα στις καθημερινές της μετακινήσεις: χρησιμοποιεί την ίδια όχθη ρεματιάς και τον δασικό δρόμο για τις μετακινήσεις της, το ίδιο μονοπάτι για να πάει στη φωλιά της, τους ίδιους οπωρώνες για να βρει φρούτα.
Η όρθια στάση της είναι συμπεριφορά ανίχνευσης ή και φόβου και όχι εκδήλωση επίθεσης
 
Τα παραπάνω σημαίνουν πως αντιλαμβάνεται εύκολα τον γύρω της χώρο και συνήθως καταλαβαίνει πολύ νωρίτερα την παρουσία του ανθρώπου από ότι ο άνθρωπος τη δική της παρουσία και απομακρύνεται. Άρα για να μην τη συναντήσουμε, προτείνεται η παρουσία μας στο δάσος να είναι θορυβώδης και ιδιαίτερα εμφανής.
 
Αν συναντήσετε αρκούδα στο δάσος:

Η  ΑΡΚΟΥΔΑ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΝΟΙΩΣΕΙ ΟΤΙ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ από τον άνθρωπο
Αυτό σημαίνει:
1.Κρατάμε την ψυχραιμία μας
2.Μένουμε ακίνητοι
3.Δεν παίρνουμε  «απειλητικά» αντικείμενα όπως πέτρες, κλαδιά κτλ.
4.Προσπαθούμε να οπισθοχωρήσουμε σταδιακά «αναγνωρίζοντας» την  «κυριαρχία» της αρκούδας στο χώρο
5.Δεν τρέχουμε
6. Σε περίπτωση στενών χώρων δημιουργούμε χώρο διαφυγής για την αρκούδα και δεν της «κόβουμε» το δρόμο
Το πιο πιθανό είναι ότι με την παρουσία μας η αρκούδα θα έχει φύγει.
Η αρκούδα κινείται κυρίως από το σούρουπο ως την αυγή και σπανιότερα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η άμεση αντιμετώπιση της παρουσίας της αρκούδας είναι ιδιαίτερα δύσκολη διαδικασία και απαιτείται τουλάχιστο αποφυγή απερίσκεπτων ενεργειών και συνεργασία των αρμόδιων φορέων όπως η Δασική Υπηρεσία και η Αστυνομία. Ειδική ομάδα δράσης του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ επισκέπτεται συχνά τις περιοχές εμφάνισης αρκούδων μετά από επικοινωνία και συνεργασία με τις τοπικές αρχές.
 

Όταν η αρκούδα επισκέπτεται τακτικά μια κατοικημένη περιοχή:
Φροντίστε να κάνετε συνεχώς θόρυβο εφόσον βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο ή να μιλάτε διαρκώς.
Μαζεύετε τα σκουπίδια από τους εξωτερικούς χώρους, τις πλατείες, τις αυλές των σπιτιών καθώς και ότι άλλο μπορεί να αποτελεί τροφική πηγή για την αρκούδα και επομένως να την ελκύει στην περιοχή.
Καθαρίστε υπολείμματα από περυσινή σοδειά που μπορεί να υπάρχουν σε γειτονικά χωράφια.
Μην ταΐζετε την αρκούδα
Αξίζει να σημειωθεί πως η «άμεση αντιμετώπιση» όπως συχνά αναφέρεται, ουσιαστικά είναι ανέφικτη και δεν λύνει οριστικά το πρόβλημα της προσέγγισης της αρκούδας σε κατοικημένες περιοχές, ειδικά την εποχή που διανύουμε με την έλλειψη τροφικών πηγών. Η πραγματική αιτία για την συμπεριφορά της αρκούδας σχετίζεται με κακές διαχειριστικές πρακτικές από την πλευρά του ανθρώπου όπως η διατήρηση μικρών ή μεγάλων σκουπιδότοπων γύρω από τους οικισμούς και η υποβάθμιση του βιοτόπου της.
Και βέβαια, ανθρώπινη ευθύνη είναι η πρόληψη, οπότε η εγκατάσταση ηλεκτροφόρων περιφράξεων για τις καλλιέργειες και τις μελισσοκομικές εγκαταστάσεις σε ορεινές περιοχές καθώς και η φύλαξη των κοπαδιών από καθαρόαιμους ελληνικούς ποιμενικούς σκύλους είναι οι πιο αποτελεσματικές λύσεις για την αρμονική συμβίωση ανθρώπου και αρκούδας.

Σχετικά με τον ΑΡΚΤΟΥΡΟ
Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ είναι ελληνική μη κυβερνητική οργάνωση που δρα για την διατήρηση της βιοποικιλότητας και της αειφορικής ανάπτυξης στην ελληνική ύπαιθρο, στην ολοκληρωμένη διαχείριση Προστατευόμενων Περιοχών και ασκεί πίεση για τις επεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον. Με βασική δραστηριότητα τη λειτουργία του Περιβαλλοντικού Κέντρου ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ στο Νυμφαίο Φλώρινας, ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ υλοποιεί διασυνοριακά προγράμματα για την προστασία των ορεινών οικοσυστημάτων με έμφαση στην αρκούδα και τα μεγάλα θηλαστικά και συμμετέχει στην εφαρμογή των εθνικών δεσμεύσεων για το περιβάλλον.

Περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα www.arcturos.gr
- See more at: http://www.arcturos.gr/el/index.php?option=ozo_content&perform=view&id=210&Itemid=0#sthash.ZB5O5vj0.dpuf

Δείτε μερικά ενδοιαφέροντα σχετικά βίντεο:
   
Άρθρα
  \  
Νέα